Kermiswoordenboek

Pendulattractie waarbij bezoekers hoog heen en weer zwaaien.

Een Afterburner of Freak Out bestaat meestal uit een draaiende gondel aan een grote slingerarm. De attractie combineert hoogte, snelheid en zwaaibewegingen.

Attractie waarbij bezoekers in elektrische botsauto’s rijden.

De autoscooter is een klassieke kermisattractie waarbij bezoekers in kleine elektrische auto’s over een baan rijden en tegen elkaar kunnen botsen.

Kinderattractie met vliegtuigjes of gondels die rondjes draaien.

Een Babyflug is een kinderattractie waarbij kleine vliegtuigjes of gondels rustig ronddraaien. Soms kunnen kinderen zelf iets omhoog of omlaag bewegen.

Klassieke ronde familieattractie met draaiende bewegingen.

Een Bidule is een kermisattractie waarbij gondels of bakken in een ronde beweging draaien. De naam wordt vooral gebruikt voor bepaalde klassieke familie- of kinderattracties.

Hoge thrillride met draaiende armen en gondels.

Een Booster bestaat meestal uit een grote draaiarm met gondels aan de uiteinden. Bezoekers draaien op hoogte rond en ervaren snelheid, hoogte en over-de-kop-bewegingen.

Snelle draaiattractie met gondels die afzonderlijk meedraaien.

De Break Dance is een populaire thrillride waarbij meerdere gondels op een draaiend platform staan. De combinatie van hoofdrotatie en meedraaiende gondels zorgt voor een onvoorspelbare rit.

Attractie waarbij bezoekers elastisch omhoog worden gelanceerd of springen.

Bungee kan verwijzen naar verschillende kermisattracties met elastieken, trampolines of lanceerbewegingen. Vaak draait het om springen, zweven of een korte vrije-valervaring.

Kinderattractie met bootjes die rondvaren of ronddraaien.

Een bootjesmolen is een kinderattractie waarbij kinderen in kleine bootjes zitten die door water of over een ronde baan bewegen.

Kinder- of familieattractie met kleine voertuigen op een baan.

Een buggy is een baanattractie waarbij kinderen of gezinnen in kleine voertuigen over een bochtige of golvende route rijden.

Kermisspel waarbij blikken of bussen moeten worden omgegooid.

Bussensport is een klassiek kermisspel waarbij bezoekers met ballen blikken, bussen of andere objecten proberen om te gooien. Vaak kunnen hiermee prijzen worden gewonnen.

Categorie voor eet- en drinkzaken op de kermis.

Consumptie is de verzamelnaam voor kramen en zaken waar bezoekers eten of drinken kunnen kopen.

Ronde draaiattractie met golvende beweging.

De Calypso is een klassieke draaiattractie waarbij gondels in een cirkel bewegen en vaak ook kantelen of golven. De rit is meestal geschikt voor een breed publiek.

Funhouse met bewegende vloeren, trappen en obstakels.

Een Cake Walk is een klassieke loopattractie met bewegende vloeren, draaiende schijven, lopende banden, trappen en andere speelse hindernissen.

Thrillride met draaiende arm en over-de-kop-bewegingen.

Capriolo, Inversion en Turbine zijn benamingen voor attracties waarbij bezoekers aan een draaiende arm hangen en intensieve over-de-kop-bewegingen maken.

Kinderattractie met voertuigen in een rondrit.

Convoy Ace is een type kinderattractie waarbij kleine voertuigen, vaak in de vorm van trucks of autootjes, een vaste baan volgen.

Snack van worst in een gefrituurd deeglaagje op een stokje.

Een corndog is een snack waarbij een worst op een stokje wordt omhuld met beslag en gefrituurd. De snack komt oorspronkelijk uit Amerika, maar is ook op sommige kermissen te vinden.

Gefrituurde deegstaven met suiker of kaneel.

Churros zijn gefrituurde deegstaven die vaak warm worden verkocht met suiker, kaneel of chocoladesaus. Ze zijn op steeds meer kermissen en evenementen te vinden.

Regionale benaming voor een kermis of volksfeest.

Ducasse is een term die vooral in delen van België en Noord-Frankrijk voorkomt. Het woord verwijst naar een lokaal feest, dorpsfeest of kermisachtig evenement.

Overdekte ritattractie met scènes, licht en geluid.

Een dark ride is een attractie waarbij bezoekers in karretjes door een donkere of overdekte route rijden. Onderweg zijn scènes, effecten, verlichting en geluid te zien of te horen.

Klassieke attractie waarbij zitplaatsen in een cirkel ronddraaien.

De draaimolen behoort tot de bekendste en oudste attracties op de kermis. Vaak is de attractie gericht op kinderen en gezinnen.

Draaiattractie waarbij gondels door snelheid omhoog kantelen.

De Enterprise is een klassieke thrillride waarbij gondels in een groot wiel ronddraaien. Door de snelheid kantelt het wiel omhoog, waardoor bezoekers over-de-kop gaan.

Belgische benaming voor een kermis.

Foor is vooral in Vlaanderen een veelgebruikte benaming voor een kermis. Het woord wordt gebruikt voor reizende evenementen met attracties, spelzaken, eetkramen en verkoopzaken.

Franse benaming voor een kermis.

Fête foraine is de Franse benaming voor een kermis met attracties, spellen, eetkramen en verkoopzaken.

Franse term voor markt, beurs of kermis.

Foire kan in het Frans verwijzen naar een jaarmarkt, beurs of kermis. De precieze betekenis hangt af van de plaatselijke context.

Belgische benaming voor een kermisexploitant.

Een foorkramer is iemand die met een attractie, spelzaak of verkoopzaak op de foor staat. In Nederland wordt meestal kermisexploitant gezegd.

Voorkant of façade van een attractie of zaak.

Het front is de opvallende voorzijde van een attractie, spelzaak of verkoopwagen en bepaalt voor een groot deel de uitstraling op de kermis.

Achtbaan die geschikt is voor een breed publiek.

Een familieachtbaan is minder extreem dan een grote thrill-achtbaan en richt zich op gezinnen. De rit bevat bochten, hoogteverschillen en snelheid, maar blijft toegankelijk voor jongere bezoekers.

Attractie met vrije-val- of valtorenbeleving.

Een Freefall-attractie laat bezoekers een plotselinge val of sterke daalbeweging ervaren. De term wordt gebruikt voor valtorens en vergelijkbare attracties.

Loopattractie met hindernissen, effecten en speelse elementen.

Een funhouse is een doorloopattractie waarin bezoekers langs bewegende vloeren, spiegels, luchtkussens, trappen, glijbanen en verrassingseffecten lopen.

Draaiattractie met snelle en kantelende bewegingen.

De Flipper is een intensieve kermisattractie waarbij bezoekers door draaiende en kantelende bewegingen heen en weer worden geslingerd.

Grote pendelattractie met ronddraaiende gondel.

Een Frisbee is een attractie waarbij een grote gondel ronddraait terwijl deze aan een pendelarm heen en weer zwaait. De attractie combineert hoogte, snelheid en draaiing.

Categorie voor grotere attracties op de kermis.

Grootvermaak is de verzamelnaam voor grotere kermisattracties, zoals thrillrides, draaimolens, achtbanen, autoscooters en andere grote publieksattracties.

Doolhofattractie met glazen wanden en spiegels.

Een glazendoolhof is een loopattractie waarbij bezoekers hun weg zoeken tussen glazen panelen en spiegels. Door reflecties en doorzichtige wanden ontstaat verwarring.

Baanattractie met heuvels, bochten en hoogteverschillen.

Een golfbaan of berg-en-dalbaan is een familieattractie waarbij voertuigen over een golvende baan rijden. De rit is meestal toegankelijk voor kinderen en gezinnen.

Attractie waarbij bezoekers door draaikracht tegen de wand blijven staan.

De Gravitron is een ronde attractie die snel ronddraait. Door de kracht van de draaiing worden bezoekers tegen de wand gedrukt.

Spelautomaat waarbij een grijper prijzen probeert op te pakken.

Bij een grijpkraan bestuurt de speler een mechanische grijper om knuffels of andere prijzen op te pakken. De grijper laat de prijs in een uitgiftevak vallen als de poging slaagt.

Draaiattractie met golvende bewegingen.

De Hully Gully is een klassieke familieattractie waarbij bezoekers in gondels zitten die rondgaan en vaak een golvende of schommelende beweging maken.

Moderne thrillride met krachtige draai- en kantelbewegingen.

Heavy Rotation is een moderne thrillride waarbij gondels of zitplaatsen via draaiende armen intensief bewegen. Maximus van Ordelman is een bekende Nederlandse uitvoering binnen dit type beleving.

Cultureel erfgoed bestaande uit levende tradities, gebruiken en vakmanschap.

Immaterieel erfgoed bestaat uit tradities, gebruiken, vakmanschap en culturele kennis die van generatie op generatie worden doorgegeven. De kermiswereld heeft veel elementen die bij dit levende erfgoed passen.

Procedure waarbij exploitanten zich aanmelden voor een kermis.

Bij een inschrijving kunnen exploitanten aangeven dat zij met hun attractie, spelzaak of verkoopzaak willen deelnemen aan een kermis.

Jaarlijks terugkerend markt- of feestevenement.

Een jaarmarkt is van oorsprong een jaarlijks terugkerende markt. In veel plaatsen wordt een jaarmarkt gecombineerd met kermis, horeca, muziek of andere festiviteiten.

Attractie waarbij bezoekers springende of op-en-neergaande bewegingen maken.

Een Jumper is een attractietype waarbij gondels, zitjes of trampolines een springende beweging maken. De naam wordt voor verschillende varianten gebruikt.

Tijdelijk evenement met attracties, spellen en verkoopzaken.

Een kermis is een tijdelijk evenement waar attracties, spelzaken, eetkramen en verkoopwagens samenkomen. De kermis heeft historische wortels in jaarmarkten, kerkelijke feesten en lokale volksfeesten.

Franstalige benaming voor kermis of dorpsfeest.

Kermesse is een Franstalig woord voor een kermis, dorpsfeest of volksfeest. Het woord is verwant aan het Nederlandse woord kermis.

Duitse benaming voor kermis.

Kirmes is de Duitse benaming voor kermis. In Duitsland wordt het woord gebruikt voor uiteenlopende kermissen, dorpsfeesten en volksfeesten.

Tradities, gebruiken en geschiedenis rondom de kermiswereld.

Kermiscultuur omvat de tradities, familiebedrijven, vakkennis, reizende leefwijze en gebruiken die al generaties lang verbonden zijn aan de kermis.

Familie die vaak al generaties actief is in de kermiswereld.

Een kermisfamilie is een familie die met attracties, spelzaken of verkoopzaken op kermissen staat. Veel bedrijven worden binnen families doorgegeven.

Ondernemer die een attractie, spel of verkoopzaak op de kermis exploiteert.

Een kermisexploitant reist met een attractie, spelzaak of verkoopzaak langs kermissen en evenementen. De exploitant is verantwoordelijk voor opbouw, exploitatie, veiligheid en presentatie.

Bezoeker of vaste liefhebber van de kermis.

Een kermisklant kan een gewone bezoeker zijn, maar ook iemand die regelmatig kermissen bezoekt en de kermiswereld actief volgt.

Persoon die de organisatie van een kermis coördineert.

Een kermiscoördinator stemt de verschillende onderdelen van een kermis op elkaar af, zoals exploitanten, vergunningen, veiligheid, promotie en contact met gemeente of organisatie.

Transport van attracties en materiaal tussen kermissen.

Kermistransport omvat het vervoeren van attracties, onderdelen, woonwagens en materialen tussen verschillende kermissen en evenementen.

Categorie voor attracties gericht op kinderen.

Kindervermaak bestaat uit attracties die vooral bedoeld zijn voor jonge bezoekers, zoals draaimolens, bootjesmolens, miniscooters, buggybanen en kindertreintjes.

Klassieke harde snoepstok met kaneelsmaak.

Een kaneelstok is een traditioneel kermissnoep met een kruidige kaneelsmaak. De stok wordt vaak verkocht bij snoep- en nougatkramen.

Benaming voor een kermisachtige opstelling met meerdere attracties.

Lunapark wordt in sommige landen gebruikt voor een kermis, vaste attractiezone of tijdelijk attractieterrein. In Nederland klinkt het woord wat ouderwetser, terwijl het in België en internationaal vaker voorkomt.

Schommelattractie waarbij bezoekers hoog heen en weer bewegen.

Een luchtschommel is een attractie waarbij bezoekers in een gondel of bank zitten die door de lucht heen en weer schommelt. De attractie komt in verschillende groottes voor.

Thrillride met looping- of over-de-kop-bewegingen.

Een Loopfighter is een attractie waarbij bezoekers in een gondel of armconstructie intensieve draai- en loopingbewegingen meemaken.

Kermisspel waarbij aan een touwtje of lintje een prijs verbonden is.

Bij lijntrek kiest de speler een touwtje, lintje of lijn. Aan het uiteinde hangt of hoort een prijs. Het spel is vooral populair bij kinderen.

Gemeentelijke toezichthouder die de kermis op locatie begeleidt.

De marktmeester houdt toezicht op de praktische gang van zaken rondom de kermis, zoals standplaatsen, opbouw, veiligheid en afspraken met exploitanten.

Draaiattractie met meerdere bewegende gondels.

Magic is een attractietype waarbij draaiende en kantelende bewegingen worden gecombineerd. De exacte uitvoering verschilt per fabrikant en exploitant.

Snelle rondrit met heuvelachtige beweging.

De Matterhorn is een klassieke snelheidsattractie waarbij wagentjes op een ronde, golvende baan rijden. De rit draait vaak hard en heeft een bergthema.

Kinderattractie met kleine autootjes.

Minicars of miniscooters zijn kleine voertuigen voor kinderen. Ze rijden meestal op een afgebakende baan of in een compacte autoscooteropstelling.

Kinderattractie of kinderdoolhof met speels thema.

Muizenstad is een benaming die gebruikt wordt voor kindvriendelijke attracties met een muizen- of fantasiethema, vaak als loopattractie of kinderfunhouse.

Snelle rondrit met muziek, licht en heuvelbewegingen.

De Muziek Express is een populaire familieattractie waarbij wagentjes snel over een golvende ronde baan rijden. Muziek en verlichting spelen een grote rol in de beleving.

Thrillride met draaiende en kantelende bewegingen.

Move It is een attractietype waarbij bezoekers in gondels zitten die via armen of draaipunten verschillende richtingen op bewegen. De rit is meestal intensief.

Verzamelnaam voor traditionele zoetwaren op de kermis.

Nougat en suikerwerken behoren al jarenlang tot de bekendste lekkernijen op de kermis en worden verkocht in speciale snoep- en suikerkramen.

Zoete lekkernij van suiker, honing, noten en eiwit.

Nougat is een traditionele zoetigheid die vaak bij kermis- en snoepkramen wordt verkocht. Er bestaan zachte en hardere varianten, vaak met noten of vruchten.

Gefrituurde deegbol die populair is op kermissen en rond oud en nieuw.

Een oliebol is een traditionele gefrituurde lekkernij die veel op Nederlandse kermissen wordt verkocht. De oliebol wordt vaak bestrooid met poedersuiker en kan naturel zijn of gevuld met rozijnen.

Overzicht van toegewezen attracties en standplaatsen.

Een pachtlijst bevat informatie over exploitanten, attracties en standplaatsen die aan een kermis zijn toegewezen.

Transportwagen voor materialen, onderdelen of opslag.

Een pakwagen wordt gebruikt voor het vervoeren van onderdelen, decorstukken, gereedschappen en andere materialen die nodig zijn voor een attractie of zaak.

Kermismoment met minder licht, geluid en andere prikkels.

Tijdens een prikkelarme kermis worden geluid, felle verlichting en andere prikkels zoveel mogelijk beperkt. Dit maakt de kermis toegankelijker voor bezoekers die gevoelig zijn voor drukte, licht of geluid.

Lokale of thematische benaming voor een speciale kermisdag.

Pink Date wordt gebruikt voor een dag met eigen programmering, thema of promotie, afhankelijk van de plaatselijke organisatie.

Draaiattractie met meerdere armen en ronddraaiende gondels.

Een Polyp of Spin is een klassieke kermisattractie met meerdere armen die rond een middelpunt draaien. De gondels bewegen vaak afzonderlijk mee, waardoor een zwierende rit ontstaat.

Kermisspel waarbij muntjes of fiches over een schuivend plateau bewegen.

Een pusher is een spel waarbij muntjes, fiches of prijzen door een schuivend mechanisme naar voren worden geduwd. Bezoekers proberen prijzen of munten over de rand te krijgen.

Leef- en werkcultuur van mensen die beroepsmatig rondreizen.

Reizende cultuur verwijst naar de leefwijze van families en ondernemers die met attracties, circus, handel of andere reizende beroepen van plaats naar plaats trekken.

Onderwijsvoorziening voor kinderen van reizende gezinnen.

De Rijdende School ondersteunt kinderen van reizende gezinnen, zoals kermis- en circusfamilies, zodat zij ook tijdens het seizoen onderwijs kunnen blijven volgen.

Klassieke rondrit waarbij wagentjes over een golvende baan rijden.

De rupsbaan is een nostalgische attractie waarbij gekoppelde wagentjes over een ronde, golvende baan rijden. Soms wordt tijdens de rit een kap over de wagentjes getrokken.

Grote wielattractie met gondels en uitzicht over de kermis.

Een reuzenrad is een hoge attractie met gondels die langzaam ronddraaien. Bezoekers krijgen vanuit de hoogte uitzicht over de kermis en omgeving.

Thrillride waarbij bezoekers draaiende over-de-kop-bewegingen maken.

Roll Over is een attractietype waarbij over-de-kop-bewegingen en draaiende bewegingen centraal staan. De rit is meestal gericht op thrillzoekers.

Racespel of attractie met voertuigen in wedstrijdvorm.

Race-O-Rama verwijst naar een racespel of attractie waarbij deelnemers in een competitieve raceopstelling tegen elkaar uitkomen.

Toegewezen locatie voor een attractie of zaak op de kermis.

Een standplaats is de plek op de kermis waar een attractie, spelzaak of verkoopwagen wordt opgesteld.

Woon- of verblijfswagen van exploitanten tijdens het seizoen.

Een salonwagen is een mobiele woon- of verblijfswagen waarin exploitanten tijdens het kermisseizoen wonen of verblijven.

Categorie voor kermisspellen en behendigheidsspelen.

Spel en behendigheid verwijst naar kermiszaken waarbij bezoekers prijzen kunnen winnen door geluk, handigheid of precisie.

Attractie die beweging combineert met beeld of effecten.

Een simulator laat bezoekers een rit, vlucht of avontuur beleven door bewegende stoelen of cabines te combineren met beeld, geluid en speciale effecten.

Snelle draaiattractie waarbij snelheid centraal staat.

Snelheidsmolen is een verzamelnaam voor attracties waarbij bezoekers met hoge snelheid ronddraaien. De precieze uitvoering verschilt per attractietype.

Draaiattractie met zwierende gondels.

Een Swing Mill is een attractie waarbij gondels door draaiende en zwierende bewegingen heen en weer worden geslingerd. De naam wordt gebruikt voor specifieke varianten van draaiattracties.

Attractie met griezeleffecten, scènes en verrassingen.

Een spookhuis kan een loopattractie of ritattractie zijn. Bezoekers komen langs donkere ruimtes, schrikmomenten, bewegende figuren en geluidseffecten.

Snelle thrillride met draaiende en schuddende bewegingen.

De Shake is een intensieve attractie waarbij gondels draaien, kantelen en schudden. De rit is gericht op bezoekers die van snelle bewegingen houden.

Kermisspel waarbij bezoekers op doelen schieten.

Een schietsalon is een klassieke spelzaak waarbij bezoekers met een luchtbuks of ander veilig schietsysteem op doelen schieten om punten of prijzen te winnen.

Belgische variant van gefrituurd kermisgebak.

Smoutebollen zijn populaire Belgische kermislekkernijen die lijken op oliebollen. Ze zijn meestal kleiner en worden vaak warm met poedersuiker geserveerd.

Luchtige lekkernij van gesponnen suiker.

Suikerspin is een bekende kermislekkernij waarbij gesmolten suiker wordt omgezet in dunne draden die samen een luchtige zoete wolk vormen.

Duitse keuringsinstantie die onder meer attracties controleert.

TÜV is een bekende Duitse keuringsorganisatie. In de kermiswereld wordt de term vaak gebruikt in relatie tot technische keuringen, veiligheid en certificering van attracties.

Compacte draaiattractie met schokkende of kantelende bewegingen.

Tripride, Trip, Wip en Draaiende Bank zijn benamingen die gebruikt worden voor compacte attracties met draaiende, schommelende of op-en-neergaande bewegingen.

Klassieke draaiattractie met snel ronddraaiende gondels.

De Twister, ook bekend als Hollywood Star, is een populaire draaiattractie waarbij meerdere gondels in tegengestelde of gecombineerde richtingen draaien.

Familieattractie met ronddraaiende kopjes.

Tea Cups is een attractie waarbij bezoekers in grote theekopjes zitten die op een draaiend platform ronddraaien. Vaak kunnen bezoekers het kopje zelf extra laten draaien.

Thrillride waarbij een gondel tussen twee armen over de kop draait.

De Top Spin bestaat uit een brede gondel tussen twee draaiarmen. De attractie maakt kantelende en over-de-kop-bewegingen, vaak met water- of lichteffecten.

Snelle schijfattractie waarbij bezoekers door draaiing omhoog bewegen.

De Take Off is een thrillride waarbij bezoekers op een grote draaiende schijf zitten die tijdens de rit omhoog kantelt. De attractie combineert snelheid en hellingshoek.

Breed toegankelijk feest voor een dorp, stad of regio.

Een volksfeest is een publiek feest met een brede lokale of regionale betekenis. Kermissen, markten, optredens en tradities kunnen hier onderdeel van zijn.

Procedure waarbij kermisplaatsen of exploitatierechten worden uitgegeven.

Bij verpachting worden standplaatsen of exploitatierechten voor een kermis verdeeld. Gemeenten of organisatoren bepalen welke exploitanten worden toegelaten en onder welke voorwaarden.

Kleine schommelattractie waarbij passagiers op en neer bewegen.

Een wip is meestal een compacte attractie met armbewegingen of gondels die ritmisch op en neer gaan. Vooral populair op kleinere en middelgrote kermissen.

Activiteit waarbij bezoekers in grote ballen over water lopen.

Bij Walking Waterballs stappen bezoekers in grote transparante ballen die op water drijven. Door te lopen of rollen proberen ze hun evenwicht te bewaren.

Zweefmolen met golvende op-en-neerbeweging.

Een Wellenflug is een klassieke zweefmolen waarbij stoeltjes aan kettingen rondzweven en de molen vaak een golvende beweging maakt.

Klassiek langwerpig kermissnoep met zoete smaak.

Een zuurstok is een traditioneel kermissnoepje, meestal lang en hard, met een zoete fruitsmaak. Ondanks de naam is de smaak vaak vooral zoet.