Kermis Groningen 2027 Meikermis

De Meikermis in Groningen behoort tot de oudste en bekendste kermissen van Nederland. Ieder voorjaar verandert het hart van de stad in een groot kermisterrein, met attracties en kramen op onder meer de Grote Markt en de Vismarkt. Achter dat moderne volksfeest schuilt een lange geschiedenis, waarin handel, vermaak en Groningse stadscultuur nauw met elkaar verbonden zijn.

De aantoonbare oorsprong van de Meikermis ligt in 1668. In dat jaar werd in Groningen een paardenmarkt ingesteld die als vrijmarkt werd gehouden. Rond zo’n markt ontstond vanzelf ruimte voor vertier: handelaren, bezoekers en inwoners kwamen niet alleen om zaken te doen, maar ook om elkaar te ontmoeten en zich te vermaken.

Van paardenmarkt naar jaarlijkse meikermis

Groningen was in vroegere eeuwen een belangrijk handelscentrum voor de wijde omgeving. Markten trokken bezoekers uit de Ommelanden en verder daarbuiten naar de stad. De paardenmarkt in mei groeide uit tot een steeds belangrijker evenement en werd in 1701 verlengd van één naar twee weken.

Naast de markt in mei kende Groningen ook een jaarmarkt in het najaar. Die verdween halverwege de negentiende eeuw, terwijl de Meikermis juist bleef bestaan. Uiteindelijk werd de duur teruggebracht naar tien dagen, maar de plaats van het evenement op de Groningse kalender bleef stevig overeind.

Kermisvermaak van vroeger

De kermis van vroeger zag er heel anders uit dan de moderne Meikermis. Bezoekers kwamen niet alleen voor eenvoudige draaimolens of eetkramen, maar ook voor reizende artiesten en bijzondere voorstellingen. Muzikanten, acrobaten, goochelaars, komedianten en andere vertoners zorgden voor verwondering en vermaak.

Ook kijkattracties speelden een grote rol. Op de kermis konden bezoekers kennismaken met opvallende personen, exotische taferelen, panorama’s en later zelfs bewegend beeld. Nog vóór bioscopen gemeengoed werden, bood de kermis veel inwoners een eerste ontmoeting met nieuwe vormen van techniek en amusement.

Stoomcarrousels en nieuwe techniek

Aan het einde van de negentiende en het begin van de twintigste eeuw veranderde het karakter van de kermis sterk. Door de komst van stoomkracht verschenen grotere mechanische attracties. Stoomcarrousels, glijbanen, theaters, bioscooptenten en hippodrooms gaven de Meikermis een steeds spectaculairder uitstraling.

De Grote Markt en Vismarkt vormden in die periode één groot feestgebied vol licht, muziek, kramen en attracties. Voor bezoekers was de kermis een plek waar ieder jaar iets nieuws te zien was. De ontwikkeling van reizend vermaak naar mechanische attracties legde de basis voor de moderne kermis die Groningen vandaag kent.

Oude Mei en de drukste kermisdagen

De populariteit van de Meikermis hing ook samen met het moment waarop zij werd gehouden. Rond Oude Mei liepen vroeger veel arbeids- en pachtcontracten af. Dat maakte deze periode voor boerenknechten, dienstmeiden en andere arbeiders een natuurlijk moment om naar de stad te trekken en feest te vieren.

Rond 1900 kende de kermis zelfs eigen drukke dagen. De dinsdag trok vooral veel bezoekers van het platteland, terwijl de woensdag meer in het teken stond van de inwoners van de stad. De kermis bracht zoveel muziek en rumoer met zich mee dat het stadsbestuur tijdens de kermisperiode elders moest vergaderen.

Een geliefd volksfeest, maar niet bij iedereen

De Meikermis was populair bij grote delen van de bevolking, maar riep ook weerstand op. Vooral in de negentiende eeuw stoorden bestuurders, academici en leden van de gegoede burgerij zich aan de drukte, het drankgebruik en het uitbundige volksvermaak.

In 1877 mengde zelfs de senaat van de Groninger Academie zich in de discussie. De kermis zou volgens de academische bestuurders nadelig zijn voor de studie en de regelmaat van het onderwijs. Er werd gepleit voor afschaffing of verplaatsing naar de vakantieperiode. Toch bleef de kermis bestaan, gedragen door haar grote populariteit onder de bevolking.

De ramp met Klein Zwitserland

Een dramatisch hoofdstuk in de geschiedenis van de Meikermis Groningen vond plaats in 1920. Tijdens de kermis stortte de rodelbaan Klein Zwitserland in. Bij het ongeluk kwamen uiteindelijk vier mensen om het leven.

De ramp maakte diepe indruk in de stad en wakkerde opnieuw de discussie aan over de toekomst van de kermis. In 1921 stemde de gemeenteraad zelfs met een zeer kleine meerderheid voor afschaffing. De uitkomst leidde tot veel opschudding, waarna bleek dat een raadslid zich bij de stemming had vergist. De Meikermis bleef daardoor behouden voor Groningen.

Van oude jaarmarkt naar grote stadskermis

Door de eeuwen heen verdwenen veel oude vormen van kermisvermaak. Reizende kijkspelen, rariteiten en eenvoudige stoomattracties maakten plaats voor moderne zaken met snelheid, hoogte, licht en geluid. Toch bleef de kern van de Meikermis hetzelfde: een jaarlijks volksfeest midden in de stad, waar bezoekers samenkomen voor vermaak en gezelligheid.

Tegenwoordig is de Meikermis uitgegroeid tot de grootste kermis van Noord-Nederland. De centrale ligging op de markten van Groningen maakt het evenement extra herkenbaar: de kermis staat niet buiten de stad, maar midden tussen de historische gebouwen en winkelstraten.

Een eeuwenoude traditie in Groningen

De historie van de Meikermis in Groningen vertelt het verhaal van een markt die uitgroeide tot een groot stedelijk volksfeest. Van paardenhandel en reizende artiesten tot stoomcarrousels, bioscooptenten en moderne attracties: de kermis bewoog telkens mee met de tijd.

Juist die lange geschiedenis geeft de Meikermis haar bijzondere karakter. Wie vandaag langs de attracties op de Grote Markt en Vismarkt loopt, bezoekt een kermis die al sinds de zeventiende eeuw bij Groningen hoort en die ondanks weerstand, veranderingen en tegenslag steeds weer terugkeerde.